Naast de duik- en reisverslagen wordt ook aandacht besteed aan de achtergronden van het duiken. Zo worden er artikelen geschreven over  techniek & materiaal maar ook over onderwater-biologie. Veel leesplezier!

Hangculturen

We zitten in het mosselseizoen. Voor veel mensen betekent dit; op naar Zeeland en mosselen eten. Maar dit is ook een goede tijd om te gaan duiken tussen de hangculturen. Dus vandaar alles over hangculturen en waarom je daar zeker eens duikje moet gaan doen.

Mosselen kweken

Zeeland staat bekend om zijn mosselen. Vooral in het oostelijke gedeelte van de Oosterschelde vind je zogenaamde hangculturen waar je op kunt duiken. Als je boven water kijkt, zie je enkel wat boeien met daartussen een touw gespannen. Aan dit touw hangen weer andere touwen recht naar beneden en dat is de plek waar de mosselen groeien. Normaal groeien mosselen op de bodem, maar dichter aan het wateroppervlakte heeft de mossel meer voedsel tot zijn beschikking en groeit hij sneller. Het kweken van mosselen begint allemaal met mosselzaad. In april of mei gaan volwassen mosselen melken, ofwel zich voortplanten. Het mosselzaad wordt vrijgelaten in het water en zakt langzaam naar de bodem. Vroeger werd het zaad van de bodem gehaald, maar dit behoorlijk belastend voor het onderwaterleven. Vandaar dat is besloten om mosselzaadvanginstallaties (MZI) te gaan gebruiken. Bij deze techniek hechten mossellarven zich aan netten en touwen en groeien uit tot mosseltjes. Mosselen gebruiken byssusdraden om zich te hechten aan hard substraat. Deze hechting is niet definitief en een mossel kan zich na verloop van tijd ergens anders gaan hechten. Een bijkomend voordeel is dat de overlevingskans veel groter is als de mosselen zich ontwikkelen op de MZI, dan op de bodem. 

De waterkwaliteit

Mosselen zijn filteraars en leven voornamelijk van algen en plankton. Het zicht nabij hangculturen zal daarvoor vaak beter zijn dan in omliggende gebieden. Een zo’n kleine mossel kan wel 1,5 liter water per uur filtreren. Bij het consumeren van de algen komt fosfaat, nitraat en silicaat vrij en laat dit nou net het voedsel van algen zijn. Dus door het eten van algen promoot de mossel de groei van nieuwe algen. Een mossel heeft trilhaartjes die kleine deeltjes naar de papillen brengt en slijmlaagje gewikkeld en vervolgens naar binnen gebracht. Mosselen eten alleen deeltjes van 1 tot 2 micrometer. Als deeltjes te groot zijn, worden deze weer naar buiten gebracht. 

Biodiversiteit

Mosselen zien er mooi uit en het zicht rond handculturen is vaak goed, maar is dat voldoende om rond hangculturen te gaan duiken? Gelukkig is er nog meer te zien! De hangculturen trekken allerlei dieren aan. Onderzoekers van de Wageningen Universiteit hebben bij mosselculturen in de Waddenzee kunnen aantonen dat de hoeveelheid soorten bij mosselbanken twee keer zo groot is als plaatsen waar geen mosselen groeien. Ook de hangculturen in de Oosterschelde zitten vol dieren. Allerlei soorten anemonen voelen zich helemaal thuis op de touwen. Verder zijn er zakpijpen en sponzen te vinden. Als je goed kijkt zal je zien dat sommige hangculturen vol met spookkreeftjes zitten. Ook garnalen voelen zich hier thuis en tijdens nachtduiken heb je kans om een paling te zien. Je zwemt ver boven de bodem dus jij en je buddy zullen geen stof maken, dus het zicht is en blijft goed. Dit betekent ook dat het een goede plek is om te fotograferen.

Waar moet je naartoe?

De meeste hangculturen zijn van commerciële partijen. Als je gaat duiken, wees voorzichtig en raak niets aan. Plaatsen waar vaak gedoken wordt is de plaat van Oude Tonge. Om deze cultuur te bezoeken, kun je het beste van de Tertius gaan duiken. De eigenaar van deze boot heeft goed contact met de mosselboer en weet op welke streng je het beste kunt duiken. Duik je liever vanaf de kant, dan zou je de oude mosselculturen bij de Anna Jacobapolder kunnen proberen. Deze worden niet meer geoogst. Neem wel een touw mee, anders is het te water gaan er lastig. Houd ook rekening met de kentering. Bij laag water is het er erg ondiep. Een stukje verder zwemmen zijn de hangculturen bij de Bergsche Diepsluis. Let altijd op of de mosselkweker niet aan het werk is. Als dat het geval is, kun je beter ergens anders gaan duiken.